Podgorica, PR pres servis - Najveći problem u Crnoj Gori, kada je riječ o stepenu demokratije, postoji u oblastima ekonomije, političkih procesa, vladavine prava i medija, a najveći stepen demokratičnosti crnogorskog društva danas mjerimo kada je riječ o odnosu prema nacionalnim i vjerskim manjinama.

To je saopšteno na online konferenciji o stanju demokratije u Crnoj Gori na kojoj su predstavljeni rezultati istraživanja Indeksa demokratije za 2020. godinu, a koju je organizovao Centar za demokratiju i ljudska prava (CEDEM), u saradnji sa Hanns Seidel fondacijom. Izvještaj je dostupan na crnogorskom i engleskom jeziku. 

Autor istraživanja i glavni metodolog CEDEM-a, prof. dr Miloš Bešić, naveo je da istraživanje analizira i trend koji pokriva period od sticanja nezavisnosti Crne Gore do smjene dugogodišnje vlasti.

„Ključni grafikon pokazuje kakvo je stanje demokratije za sva ključna područja, a to su politika, pravo, ekonomija, obrazovanje, mediji, manjine, žene, invaliditet. I taj podatak nam ukazuje da se vrijednosti mjerenja kreću od 0,42 do 0,66. Najveći stepen demokratičnosti crnogorskog društva danas mjerimo kada je riječ o odnosu prema nacionalnim i vjerskim manjinama i ta vrijednost je 0,66. To je sve zahvaljujući pozitivnim trendovima koji su se dešavali od 2009. do danas“, naveo je Bešić.

Sljedeća oblast u kojoj je, kako je kazao, prilično solidna situacija je obrazovanje, gdje je vrijednost 0,58.

„U te dvije oblasti možemo biti manje-više zadovoljni kada je riječ o stanju demokratije. Kada je riječ o rodnoj ravnopravnosti vrijednost je 0,50, a kada je riječ o osobama s invaliditetom vrijednost je 0,48. Najveći problemi stanja demokratije u Crnoj Gori su u sljedećim područjima: politika, pravo, mediji (0,43) i ekonomija (0,42). Dakle, kada je riječ o demokratičnosti u ekonomskom životu u Crnoj Gori imamao najveći problem“, objasnio je Bešić.

Regresivni trendovi stanja demokratije u Crnoj Gori su, kako je rekao, prisutni od 2012. godine do danas, ali i pored izraženih negativnih trendova u posljednjih osam godina, ipak se može reći da je stepen demokratije u Crnoj Gori danas na nešto višem nivou nego što je to bio slučaj prije trinaest godina.

„Kada je riječ o stanju demokratije u Crnoj Gori krenuli smo od 0,47 koliko je bilo 2007. godine. Imali smo kolebljive vrijednosti, ali smo došli do određenog progresa 2012. godine (0,52). Od tada pa nadalje su se po demokratiju dešavale očigledno loše stvari i danas imamo simboličnih 0,02 indeksna poena više nego što je bilo 2007 godine (0,49).“, objasnio je Bešić.

Direktorica Centra za demokratiju i ljudska prava, Milena Bešić, istakla je da osmogodišnjica pregovaranja sa Evropskom unijom opominje da trenutno brojimo tri privremeno zatvorena poglavlja, te da nova metodologija u narednom periodu zahtjeva veću političku volju i odlučnost političkih aktera sa ciljem poboljšanja implementacije usvojenog normativnog okvira i sprovođenja neophodnih reformi.

„Neefikasne i birokratizovane institucije, nepotizam, klijentelizam, korupcija i neodgovornost samo su neke od karakteristika koje se očitavaju u izvještajima Evropske komisije i međunarodnih organizacija za Crnu Goru. Prethodne četiri godine obilježene su izostankom očekivane reforme izbornog zakonodavstva, bojkotom parlamenta od strane dijela opozicije, građanskim protestima, kao i suđenjem dvojici lidera tada opozicionih partija. Sve ovo imalo je za posljedicu pad povjerenja građana u institucije“, rekla je Bešić.

Naglasila je da je važno potvrditi demokratiju kao temeljnu vrijednost i karakteristiku društva, a ne kao sredstvo za postizanje željenih ciljeva neke politike.

„Naša istraživanja potvrđuju da većina građana želi vidjeti Crnu Goru kao građansku, demokratsku i zapadno orjentisanu zemlju, van uticaja vjerskih organizacija“, kazala je Bešić.

Regionalni direktor Hanns Seidel fondacije za Jugoistočnu Evropu, dr Klaus Fiesinger, kazao je da su osnovni stubovi demokratije, kao što su politički pluralizam, vladavina prava, od izuzetnog značaja za stabilnost demokratije, da je vrlo važno pratiti kako se radi na napornom putu demokratske konsolidacije i da je upravo to zadatak CEDEM-a.

Predsjednik Skupštine Crne Gore, mr Aleksa Bečić, istakao je da će Skupština, što je već u prethodnih nekoliko mjeseci pokazala, dati jedan od najznačajnijih doprinosa razvoju demokratskih procesa u zemlji.

„Najbolji način da to učini jeste da nastavi putem kojim je krenula, jačanjem svoje kontrolne i nadzorne funkcije, odnosno poštovanjem njene ustavne uloge. Na taj način obezbijedićemo povjerenje građana u najviši zakonodavni i predstavnički dom, jer bez povjerenja ne može biti riječi o legitimitetu institucija, a bez legitimiteta, skoro je nemoguće govoriti o demokratiji“, ocijenio je Bečić.

Potpredsjednik Vlade Crne Gore, dr Dritan Abazović, smatra da nakon 30. avgusta u Crnoj Gori više nema političkog monopola.

Ono što je Vlada odredila kao prioritet jeste, kako je rekao, da obaveze iz evropske agende ostvaruje na što je moguće bolji način.

„Moramo da krenemo u odlučnu borbu protiv korupcije i organizovanog kriminala. Moramo da pokažemo veći stepen transparentnosti javnih institucija, moramo da skidamo oznake tajnosti sa dokumenata koji ne treba da budu tajni. Moramo da omogućimo da civilni sektor bude prisutan i da da ekspertizu i podršku raznim projektima. Moramo da realizujemo koncept Crne Gore kao ekološke države. Moramo da oslobađamo institucije. Taj proces nije revanšizam, ali jeste poziv na odgovornost“, istakao je Abazović.

Poručio je da nova Vlada ima glavni zadatak, a to je da zaštiti javni interes u svakom segmentu i da zaštiti javne finansije i državni budžet.

Poslanik u Skupštini Crne Gore, Andrija Nikolić, kazao je da demokratski zrelog društva nema bez zrele i odgovorne vlasti, i bez iste takve opozicije.

„Crna Gora je konačno dobila zrelu i odgovornu opoziciju. A odgovorni političari u novoj vlasti bi trebalo da raskinu praksu sa dosadašnjim negativnim politikama. Promjena vlasti koja se dogodila je konačno skinula mantru da se evo 30 godina u Crnoj Gori ne mijenja vlast i da je to dodatno kompromitovalo njen demokratski imidž. Sad imamo promjenu vlasti, imali smo odgovornu kohabitaciju od strane aktuelne opozicije, što znači da je crnogorsko društvo u izvjesnom smislu konzumiralo demokratiju“, smatra Nikolić.

Jedini politički monopol, koji treba da opstane je, kako smatra, ideja građanske i evropske Crne Gore.

Poslanik u Skupštini Crne Gore, Slaven Radunović, rekao je da je u Crnu Goru konačno ušao jedan vid demokratije, iako je to, kako smatra, još uvijek na nivou najnerazvijenijih država Evrope.

„A rekao bih da smo i gori i od djelova Centralne Afrike i Južne Amerike posebno kada su u pitanju ostaci, kada je riječ o tužilaštvu i pravosuđu, koji ne datiraju samo iz vremena Mila Đukanovića i njegovog režima. To je još od 1945. na ovamo. Naše sudije i naše tužilaštvo sebe doživljavaju kao servis vlasti. Oni pojedinci koji uspiju sa tim da se izbore ne mogu da napreduju“, kazao je Radunović.

Medijski analitičar, Duško Vuković, smatra da ako mediji ne omogućavaju komunikaciju unutar jednog društva, između pojedinaca, socijalnih, interesnih grupa, institucija, onda stvari ne funkcionišu i ne može se govoriti o demokratiji.

„Demokratija je ako uspjevamo da gradimo društvo. Ako imamo političke stranke ili institucije koje su samo armatura za uspotavljanje moći, kontrole nad društvom, onda ne možemo govoriti o demokratiji. Nama nedostaje društvo, a unutar toga društva nam nedostaju mediji koji će uspostaviti jedan participativni model“, poručio je Vuković.

Ocijenio je da istraživanje pokazuje da je Crna Gora u ozbiljnom zaostajanju u odnosu na ono što je poželjan model. 

Direktorica Politikon mreže, dr Jovana Marović, ukazala je da je odgovornost za stanje demokratije u Crnoj Gori i na vlasti i na opoziciji.

„Na vlasti, naravno, najviše, budući da 30 godina ista politička elita i sprovodi reforme i glavni je uzročnik svih problema u Crnoj Gori. A i opozcija, budući da nije do sada mogla i nije u značajnoj mjeri pomogla demokratizaciji Crne Gore“, rekla je Marović.

Smatra da je paradoks da demokratija nazaduje od 2012. godine, jer od tada Crna Gora pregovara za članstvo u EU.

„Ono što je posebno problematično je, što je komplikovanije pitanje na agendi, to su institucije zatvorenije. Transparentnost je unapređena, ali uvijek se nađe način da te informacije ostanu zaštićene “ ukazala je Marović.


IMG 7081 1 25

Podgorica, PR pres servis -  Svaki drugi građanin Crne Gore nema povjerenje u medije, televizija je još uvijek najdominantniji medij, najposjećenija društvena mreža je Facebook, a građani imaju visoka očekivanja od nove vlasti kada su u pitanju zaštita novinara i medijske slobode.

To je saopšteno na pres konferenciji "Prezentacija rezultata istraživanja o medijima i medijskim slobodama“, koju je organizovao Centar za demokratiju i ljudska prava (CEDEM) u okviru projekta „Jačanje kapaciteta lokalnih medija za izvještavanje o ljudskim i manjinskim pravima“, koji je podržan od strane ambasade SAD u Podgorici. Kompletan izvještaj je dostupan ovdje

Autor istraživanja i glavni metodolog CEDEM-a, Miloš Bešić, kazao je da gotovo polovina građana Crne Gore nema povjerenje u medije.

„Taj stepen nepovjerenja je viši ili manji, ali generalno je to gotovo svaki drugi građanin Crne Gore“, rekao je Bešić.

Istakao je da je televizija još uvijek najdominantniji medij i da svakodnevno preko 70 odsto građana gleda televiziju.

„Druge po učestalosti gledanja su društvene mreže koje svakodnevno koristi 45,3 odsto građana. Društvene mreže i internet portali iz godine u godinu dobijaju na značaju. Iza toga idu dva tradicionalna medija. Radio svakodnevno sluša 21,3, a novine svakodnevno čita samo 8,4 odsto građana“, naveo je Bešić.

Portal Vijesti svakodnevno prati svaki četvrti građanin Crne Gore (24,3), a drugi, treći i četvrti po rejtingu učestalosti praćenja su CDM (16,2) i RTCG (15,2).

„Građani imaju najviše povjerenja u Portal Vijesti (32,8) u koji svaki treći građanin ima viši ili niži stepen povjerenja. Zatim slijedi RTCG (21,5), a onda CDM (18,3)“, naveo je Bešić.

Bilo koje novine svakodnevno i redovno prati jako mali broj građana, ali je najčitaniji Dan, koji redovno ili svakodnevno čita 7,5 odsto građana, a slijede Vijesti 6,2 i Pobjeda 4,2 odsto.

„Kada je riječ o povjerenju istim redosljedom se iskazuje povjerenje s tim da su razlike proporcionalno male. 23 odsto građana iskazuje povjerenje u Dan, 21 odsto Vijesti i Pobjeda 18 odsto građana“, naveo je Bešić.

Kada je riječ o televizijama, najgledanije su Vijesti koje u kategoriji veoma često i često gleda preko 52 odsto građana, a slijede RTCG 1 sa 40,5 odsto, TV Prva 30,6 odsto, Nova M 23,6 odsto.

„Kada je riječ o povjerenju u informacije na TV stanicama prve su, opet, Vijesti sa 59,2 odsto građana, potom RTCG1 (51,4), RTCG 2 (46,1), te PRVA (43,8) i NOVA M (38). Dakle, što ljudi češće gledaju neki medij sve mu više vjeruju, ili ljudi gledaju neki medij zato što mu vjeruju“, pojasnio je Bešić.

Najposjećenija društvena mreža je, kako je rekao, Facebook koju svakodnevno prati 42,8 odsto građana, a slijede Youtube 30,8, Instagram 23,3 odsto. Dodao je da je najveći stepen povjerenja u Facebook kome vjeruje 35,9 odsto građana, a povjerenje u Youtube je 34,7 odsto.

Na pitanje da li su čuli za lažne vijesti 45 odsto ispitanika je odgovorilo da su čuli, 26,9 odsto građana je čulo za lažne vijesti, ali nisu sigurni šta to znači, a 28,3 odsto građana ne zna šta su to lažne vijesti.

Nešto preko jedne četvrtine građana je manje-više u stanju da prepozna lažne vijesti, a moguće je manipulisati lažnim vijestima sa oko četvrtinom građana.

„Kada prepozna lažne vijesti, najveći broj građana ih prosto ignoriše ali ignorisanjem ne prestaje širenje lažnih vijesti. Jako mali broj građana ih dijeli i obavještava da se radi o lažnim vijestima ili prijavljuje administratorima da su to uvidjeli“, naveo je Bešić.

Istakao je da trećina građana procjenjuje da su medijske slobode na manje-više zadovoljavajućem nivou, ali sa druge strane 58,5 odsto građana smatra da su medijske slobode uglavnom na niskom ili na veoma niskom nivou.

„Polovina građana bi ocjenila položaj novinara kao manje-više dobar, a druga polovina kao manje-više loš“, kazao je Bešić.

Dodao je da je ujednačen broj građana koji smatraju da su novinari uglavnom zaštićeni ili nezaštićeni.

Istraživanje je pokazalo da preko 45 odsto građana smatra da bi država trebalo da donese posebne mjere kako bi se dodatno zaštitili novinari, dok svaki treći smatra da za tim nema potrebe.

„Na pitanje koliko je država efikasna u procesuiranju i kažnjavanju onih koji upućuju prijetnje i izvršavaju napade na novinare, oko 47 odsto građana negativno ocjenjuje efikasnost države u ovom pogledu, dok je dvostruko manje građana koji smatraju da je država manje-više efikasna u procesuiranju i kažnjavanju onih koji ugrožavaju novinare“, naveo je Bešić.

Na pitanje koji je razlog neefikasnosti države u pogledu zaštite novinara, kako je rekao, njih 50 odsto je reklo da ne zna šta je razlog, korupciju i organizovani kriminal je navelo 15,4 odsto građana, neefikasnost i selektivnost pravosudnog sistema 11,3 odsto građana, nedostatak političke volje 10,7 odsto.

Podaci, kako je rekao, pokazuju da građani imaju visoka očekivanja od nove vlasti kada je u pitanju zaštita novinara i slobode medija.

„Oni misle da će nova vlast da bolje tretira medije i novinare. Da će biti značajno efikasnija kaže 30 odsto građana, da će jednako biti efikasna 17 odsto, a da će biti manje efikasna 15,5 odsto“, naveo je Bešić.

Kada je u pitanju istraživačko novinarstvo najdominantniji stav jeste da je istraživačko novinarstvo uglavnom dobro (39,5 odsto), ali da se mali broj novinara na pravi način njime bavi.

Odgovarajući na pitanje koju političku strukturu mediji podržavaju, najmanje građana ne može da procijeni, dok većina njih smatra da su mediji podijeljeni po tom pitanju.

„Sličan procenat građana smatra da mediji rade za interese vlasnika (39,6) s jedne strane, kao onih što rade za interese političara (39,7 odsto), sa druge. Svaki peti građanin Crne Gore smatra da mediji uglavnom rade za interese građana“, naveo je Bešić.

Istraživanje je pokazalo da građani uglavnom smatraju da mediji nisu nezavisni u odnosu na različite aktere.

„Na skali od 0 do 1, TV Vijesti se procjenjuju kao najnezavisniji mediji sa skorom 0,33, zatim novine Vijesti 0,29 i portal Vijesti 0,28. Slijedi RTCG 0,28, Dan 0,26, CDM 0,25, Analitika 0,23, FOS 0,22“, rekao je Bešić.

Po mišljenju građana, kako je kazao, najodgovornija je vlast na državnom nivou i oko 30 odsto građana je identifikovalo tog aktera za ključnog kršioca medijskih prava i sloboda, oko 15 odsto njih smatra da to rade vlasnici medija, a tek svaki deseti to pripisuje novinarima.

„Preko 40 odsto građana smatra da javni servis imaju bolje uslove poslovanja od privatnih, nasuprot 26 odsto građana koji kažu da privatni mediji imaju bolje uslove poslovanja. Više nego svaki drugi građanin smatra da je stepen medijskih sloboda prisutniji u privatnim nego u javnim medijima“, rekao je Bešić.

Na pitanje ko treba najviše da doprinese kada je riječ o unapređenju medijskih sloboda istraživanje je pokazalo da se komparativno, najveći doprinos očekuje od novinara, države, medija i vlasnika medija i profesionalnih udruženja.

Direktorica CEDEM-a, Milena Bešić, apelovala je na novinare da uzmu u obzir stavove građana, uvaže njihovo povjerenje i ulože dodatne napore u profesionalizaciju rada.

“Pridržavanje smjernica definisanih Kodeksom novinarske profesije zahtjeva od novinara i urednika da stoje iza javno izrečene riječi i da budu svjesni da informativna uloga koju imaju mora doprinosti jačanju socijalne kohezije i smanjenju polarizacije društva”, smatra Bešić.

Ocijenila je da postoji velika potreba za istraživačkim novinarstvom i na institucijama je da osiguraju bezbjednost novinara.

Programski menadžer, Marko Pejović, kazao je je da je istraživanje sprovodeno u od 10. do 21. decembra 2020. godine, a u istraživanju je učestvovalo 999 ispitanika.


Centar za demokratiju i ljudska prava (CEDEM) je sproveo Nacionalni forum na temu ''Multisektorskim pristupom za zabranu diskriminacije LSI'' čiji je cilj da okupi relevatne učesnike, predstavnika/ca medija, NVO, sudstva, ministarstava i lokalnih samouprava, kako bi razgovorali o izazovima, dostignućima, preprekama, ali i budućim perpesktivama zaštite od diskiminacije LSI.

Nacionalni forum je održan 21. i 22. decembra, 2020 godine u hotelu Bianca u Kolašinu. Eksperti-moderatori Nacionalnog foruma su bili Siniša Bjeković, Zaštitnik ljudskih prava i sloboda Crne Gore i Dunja Samardžić, trenerica iz oblasti pristupačnosti.

Uz to, na Nacionalnom forumu su prikazani promotivni filmovi o teatarskim interaktivnim radionicama i pravima LSI, koji su realizovani u srednjim školama u Kolašinu, Bijelom Polju i Mojkovcu, uz saradnju sa ATAK-om.

Nacionalni forum je održan u sklopu projekta ‘‘Multisektorskim pristupom za zaštitu prava i osnovnih sloboda lica sa invaliditetom’’ koji je podržan od strane Ministarstva za ljudska i manjinska prava.


Web baneri Konkurs sajt

Centar za demokratiju i ljudska prava (CEDEM) raspisuje konkurs za III generaciju polaznika/ca Škole rodne ravnopravnosti.

Škola se realizuje u okviru projekta „Osnažimo kapacitete za sprovođenje politika rodne ravnopravnosti“, koji CEDEM sprovodi uz podršku Ministarstva pravde, ljudskih i manjinskih prava.

Škola ima za cilj da ojača svijest o značaju rodne ravnopravnosti, kroz pružanje teorijskog i praktičnog znanja polaznicima/ama o politikama rodne ravnopravnosti na nacionalnom i lokalnom nivou, ali i u odnosu na praksu Evropskog suda za ljudska prava. Osim ovih, škola će se baviti i pitanjima prisustva rodne ravnopravnosti i rodnih stereotipa u političkim teorijama, književnosti, filmu i medijskom prostoru.

Takođe, škola ima za cilj da ojača stručne kapacitete za preduzimanje posebnih mjera za postizanje rodne ravnopravnosti, imajući u vidu da je namijenjena mladim profesionalcima iz različitih oblasti.

Škola je usmjerena na:

  1. studente/kinje prava i političkih nauka;
  2. mlade službenike/ce zaposlene u državnim institucijama;
  3. mlade lidere/ke političkih partija u Crnoj Gori i
  4. mlade aktere/ke civilnog društva.

Dodatno, ohrabrujemo i mlade iz sfere prirodnih nauka da se prijave za učešće na Školi!

Predavači/ce su nacionalni eksperti i ekspertkinje iz oblasti rodne ravnopravnosti i  rodnozasnovanog nasilja.

Škola će se održavati u periodu od 26. februara do 25. marta 2021. godine u Podgorici, svakog četvrtka, u popodnevnim časovima. Broj polaznika je ograničen na 20. Svi polaznici/e će, po završetku Škole, dobiti sertifikat i pravo učešća na drugim projektnim aktivnostima.

Ukoliko želite da pohađate Školu, zainteresovani/e kandidati/kinje mogu poslati biografiju i kratko motivaciono pismo (ne duže od 200 riječi) na e-mail adresu: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it. najkasnije do 15. februara 2021. godine, uz naznaku “Prijava za učešće na Školi rodne ravnopravnosti“.

Za sva dodatna pitanja budite slobodni da nas kontaktirate putem navedene e-mail adrese ili telefona 020/234-114.


U prethodnih deset godina veliki broj istraživanja i referentnih izvještaja je napravljen u Crnoj Gori, a koji su se bavili problemima etničkih odnosa i etničke distance. Svako od ovih istraživanja proširivalo je vidike i informacije kada je riječ o dimenzijama i faktorima koji utiču na etničko distanciranje. CEDEM je od 2007. godine radio tradicionalna istraživanja etničke distance, a podaci su predstavljali izvrsne i precizne indikatore etničkih odnosa u Crnoj Gori, sredini koja je po svim odlikama suštinski multietnička. Jedna od karakteristika Crne Gore, iako ne velike države po svim kvantitativnim obilježjima, jeste specifičnost lokalnih sredina. Svaka opština u Crnoj Gori je, na neki način, specifična po svojim kulturnim, socijalnim, etničkim pa i političkim karakteristikama. Kada se realizuju istraživanja mjerenja etničke distance i etničkih odnosa uopšteno, uglavnom se projektuju reprezentativni uzorci koji treba da pokažu mjerenje na nivou čitave Crne Gore.

Ova istraživanja uključuju ne tako veliki broj ispitanika po pojedinim opštinama (sa izuzetkom Podgorice), te je pregled po opštinama u ovom pogledu svakako nedostatan. Sa druge strane, u ovim istraživanjima, i ovo je ključno, kalkulišu se činioci koji su opštinskog, a ne individualnog karaktera. Npr. mi znamo iz istraživanja da što su ljudi pojedinačno obrazovaniji, to se manje etnički distanciraju, ali ne znamo da li prosječan nivo obrazovanja u opštini utiče na individualno etničko distanciranje, i ako da, u kojoj mjeri. Takođe, znamo da se pojedinci sa višim prihodima manje distanciraju, ali ne znamo da li prosječna primanja po opštini utiču na pojedince koji žive u različitim sredinama da se manje ili više distanciraju. Ovo su bili ključni razlozi koji su motivisali ovo istraživanje. Najprije, CEDEM raspolaže sa longitudinalnom bazom podataka o etničkom distanciranju pojedinaca u gotovo svim Crnogorskim opštinama, sa ukupnim brojem od 4163 ispitanika. To znači da smo u stanju u velikoj mjeri da precizno mjerimo efekat pojedinačnih karakteristika građana na etničko distanciranje. Dodatno, postoje manje-više pouzdani statistički podaci koji obezbjeđuju podatke na nivou opština. Npr., znamo broj nezaposlenih po opštinama, kao što znamo i koja su prosječna primanja, prosječna starost, broj kompjuterski pismenih itd. Konsekventno, ovi agregatni podaci po opštinama su intergrisani sa podacima kojima CEDEM raspolaže na osnovu istraživanja, i formirana je datoteka koja sadrži varijable na dva nivoa, a sa ciljem da se utvrdi efekat opština i njihovih karakteristika na etničko distanciranje.

Metodološki, sa podacima koji su integrisani i organizovani na gore opisan način, mi smo operisali složenim statističkim metodama i tehnikama u cilju identifikacije efekta opština na etničko distanciranje. Tačnije, kao metod smo koristili hijerarhijsko linearno modeliranje, koje podrazumijeva procjenu tzv. fiksnih regresionih koeficijenata. Statistički, kalkulus podrazumijeva činjenicu da pojedinci nemaju samo lične karakteristike, već da su oni smješteni u svoje opštine, te da ista individualna karakteristika može imati različiti efekat u različitim sredinama. Npr. kada mi u istraživanju mjerimo prihod ispitanika, imamo podatak o ličnim prihodima svih ispitanika, i možemo kalkulisati koji je efekat individualnog prihoda na etničko distanciranje. Međutim, u praksi, može biti da neko ima prihod od 300 eura, ali da živi u opštini u kojoj je prosjek 500 eura, ili u opštini u kojoj je prosjek prihoda 200 eura. Drugim riječima, efekat jednog istog nivoa prihoda može biti drugačiji s obzirom na karakterisike opštine u kojoj pojedinac živi. Ovo su bili aspekti koje smo imali u vidu, i procedure koje smo sproveli sa ciljem mjerenja efekta specifične opštinske sredine na etničko distanciranje. Izvještaj obiluje složenim statističkim metodama i tehnikama, ali smo rezultate istraživanja prilagodili čitacima i donosiocima odluka koji ne moraju imati posebna statistička znanja kako bi razumjeli podatke, i iste iskoristili u svom praktičnom radu.

Izvještaj je pripremljen u okviru projekta „Osnažimo sistem za društvo jednakih prava“ koji Centar za demokratiju i ljudska prava - CEDEM realizuje uz podršku Ministarstva za ljudska i manjinska prava, a isti je dostupan ovdje. 


Page 1 of 120